Yog‘ tutgichni qanday tanlash:
oshxona sarfi bo‘yicha hisob.
Yog‘ tutgich oshxona oqovasining eng yuqori sarfi bo‘yicha tanlanadi — bu sarfni zal yoki o‘rindiqlar soni emas, rakovinalar, idish yuvish mashinalari, parokonvektomatlar va ag‘dariladigan qozonlar hosil qiladi. So‘ng tipo‘lcham tindirish vaqti, ko‘zgu maydoni va hajm bo‘yicha, EN 1825-2 metodikasi bo‘yicha esa harorat, yog‘ zichligi va yuvish vositalari koeffitsiyentlari bilan tekshiriladi.
Oshxonaning eng yuqori sarfini qanday hisoblash
Yog‘ tutgich oshxona eng ko‘p suv to‘kadigan paytda ishlaydi: rakovinalar bo‘shatiladi, idish yuvish mashinasi bakini bo‘shatadi, qozon ag‘dariladi. Shuning uchun hisobiy kattalik — eng yuqori sarf, ish soatlariga bo‘lingan sutkalik hajm emas: o‘rtacha sarf bo‘yicha tipo‘lcham kichik chiqadi va eng yuqori oqimda yog‘ qurilmadan tranzit o‘tib ketadi.
Faqat shu liniyaga oqova to‘kadigan uskunalar hisobga olinadi. Har bir asbob uchun sekundlik sarf — pasport yoki chiqish diametri bo‘yicha — olinadi va bir vaqtdalik koeffitsiyenti bilan qo‘shiladi: o‘nta rakovina bir soniyada bo‘shatilmaydi. Natija l/s dan m³/soatga o‘tkaziladi (1 l/s = 3,6 m³/soat) va shu raqam bo‘yicha ЖИР-1…ЖИР-50 qatoridan model tanlanadi. O‘rindiqlar soni ham, mavjud quvur diametri ham bunga yaramaydi: eng yuqori sarfni uskunalar hosil qiladi, quvur esa faqat o‘z o‘tkazish qobiliyatini ko‘rsatadi.
Uchta tekshiruv: tindirish vaqti, ko‘zgu, hajm
Oshxona oqovasi issiq keladi, 45–60 °C, undagi yog‘ esa suyuq va mayda tomchilarga bo‘lingan. U oqova taxminan 30 °C gacha soviganda ajraladi: yog‘ quyuqlashadi, tomchilar yiriklashib yuzaga chiqadi. Shuning uchun tindirish vaqti sovishga ham, suzib chiqishga ham hisoblanadi — ЖИР qatorida nominal sarfda bu 79–98 daqiqa; ЖИР-3 da 3 m³/soat sarfda 4,2 m³ ishchi hajm 84 daqiqa beradi.
Ikkinchi tekshiruv — ko‘zgu maydoni. Agar tomchining ko‘tarilish tezligi sarfning sirt maydoniga nisbatidan katta bo‘lsa, u yuzaga chiqadi; ko‘zguga bu gidravlik yuklama qator bo‘yicha 1,35 dan 35,2 m² gacha maydonda 0,74–1,42 m/soat. Xuddi shu hajmdagi tor va chuqur korpus kichikroq ko‘zgu beradi va mayda yog‘ni yomonroq ushlaydi.
Uchinchisi — hajmlar: qator bo‘yicha ishchi hajm 1,35 dan 67 m³ gacha, to‘plash hajmlari — yog‘ bo‘yicha 0,27 dan 10,8 m³ gacha va cho‘kma bo‘yicha 0,41 dan 24,5 m³ gacha. Yog‘ yuqorida po‘st bo‘lib, cho‘kma qabul-shlam zonasida to‘planadi va shu hajmlar so‘rib olish oralig‘ini belgilaydi.
EN 1825-2 metodikasi: NS nominal o‘lchami
Yevropa me’yori EN 1825-2 NS nominal o‘lchamini l/s da NS = Qs · ft · fd · fr formulasi bilan aniqlaydi: Qs — oqovaning maksimal sarfi, koeffitsiyentlar esa ajralishga xalaqit beradigan narsalarni hisobga oladi — 60 °C dan yuqori harorat, zichligi 0,94 g/sm³ dan katta yog‘ va yuvish vositalari. Qiymatlar quyidagi jadvalda; idish yuvish mashinasi bor oshxonada yuvish vositalari koeffitsiyenti 1,3 dan kam bo‘lmaydi.
Me’yor shlam tutgichning minimal hajmini ham belgilaydi — har bir NS birligiga 100 litr, cho‘kmasi ko‘p oqovalar uchun 200 litr; ЖИР qatorining shlam zonalari bu tekshiruvdan zaxira bilan o‘tadi.
Arifmetika misoli, raqamlar shartli. Bir vaqtdalikni hisobga olgan sekundlik sarflar yig‘indisi Qs = 2 l/s, ya’ni 7,2 m³/soat bo‘lsin — faqat shu raqam bo‘yicha ЖИР-8 to‘g‘ri kelardi. Oqova 60 °C dan issiq emas va yog‘ zichligi odatiy (ft = fd = 1,0), lekin oshxona yuvish vositalari bilan ishlaydi (fr = 1,3), shuning uchun NS = 2 × 1,3 = 2,6 l/s, ya’ni 9,4 m³/soat — bu endi ЖИР-12. Biz ikkala usulda hisoblaymiz va ikkala tekshiruvdan o‘tadigan tipo‘lchamni qabul qilamiz.
Yog‘ tutgichni qayerga qo‘yish va qanday ulash
Oshxona chiqishiga imkon qadar yaqin va albatta umumiy kanalizatsiyaga ulanishdan oldin: qurilmagacha bo‘lgan quvurning har bir metri — yog‘ soviydigan va devorlarga o‘tiradigan joy. Asosiy ijro — bino tashqarisida, yer ostida, beton qobiqda: gruntdagi oqova muzlamaydi, so‘rib olish esa oshxona orqali o‘tmaydi. Binoda — belgilar o‘z oqimini bersa va so‘rib olishga yo‘l bo‘lsa.
Qurilmaga faqat oshxonaning yog‘li oqovasi kiritiladi. Maishiy-fekal kanalizatsiya va yomg‘ir suvi undan keyin ulanadi: birinchisi qurilmada chiriydi, ikkinchisi birdaniga keladi va to‘plangan yog‘ni tarmoqqa olib chiqib ketadi.
- Deflektorli DN110 ventilyatsiya stoyagi majburiy: aks holda sifonlarning gidrozatvorlari buziladi, gazlar esa xonaga kiradi.
- Assenizatsiya mashinasi uchun yo‘l va har bir zona ustida lyuk — qator bo‘yicha 2 tadan 8 tagacha.
- Transport o‘tadigan joyda — korpusga emas, gruntga tayanadigan temir-beton yuk tushirish plitasi.
- Sizot suvlari yuqori bo‘lsa — ankerlash: so‘rib olingandan keyin bo‘sh korpusni suv itarib chiqaradi.
- Nasos — faqat yog‘ tutgichdan keyin: undan oldin u yog‘ni emulsiyaga maydalaydi.
So‘rib olish va ko‘p uchraydigan xatolar
So‘rib olish oralig‘i model to‘plash hajmlaridan hisoblanadi va amalda aniqlanadi: dastlabki oylarda yog‘ va cho‘kma qatlami lyuklar orqali o‘lchanadi va natijaga qarab jadval belgilanadi. Faqat birinchisi emas, barcha zonalar so‘rib olinadi va qurilma darhol toza suv bilan to‘ldiriladi — shunda u birinchi daqiqadan ishlaydi, bo‘sh korpus esa suzib chiqmaydi.
- Tijorat oshxonasida rakovina ostidagi maishiy tutgich: unda oqova sovishiga vaqt yo‘q.
- Ishlatilgan fritur yog‘ini to‘kish — buning uchun alohida idish va shartnoma bo‘yicha olib ketish kerak.
- «Yog‘ni eritadigan biopreparatlar»: ular yog‘ni emulsiyaga aylantiradi, u esa tarmoqning narigi qismida qotadi.
- Qozonlardan sovitilmagan qaynoq suv: oddiy oshxonaga hisoblangan qurilmada 60 °C dan issiq oqova sovib ulgurmaydi va yog‘ suyuq holda chiqib ketadi.
Bundan nimani o‘zimiz qilamiz
Izoftal poliefir smolasidagi shishatolali plastik korpus, to‘siqlar, kirish oqimi tinchlantirgichi va chiqish sifoni — bizning ishlab chiqarish, EN 1825-2 bo‘yicha tekshiruvli texnologik hisob ham; o‘z oqimi bilan ishlaydigan qurilmada sotib olinadigan uzellar deyarli yo‘q. Suv tashkiloti yog‘ni gravitatsiya beradiganidan kam bo‘lishini talab qilsa, yog‘ tutgichdan keyin bosimli flotatsiya qo‘yiladi — flotatorni uzel sifatida sotib olamiz va markasini spetsifikatsiyada ko‘rsatamiz.
Kotlovan, beton qobiq va yuk tushirish plitasini buyurtmachi bajaradi; biz belgilar ko‘rsatilgan o‘rnatish sxemasi, korpusning grunt yuklari va suzib chiqishga hisobi hamda xizmat reglamentini beramiz.
NS nominal o‘lchami uchun EN 1825-2 koeffitsiyentlari
| Koeffitsiyent | Shart | Qiymat |
|---|---|---|
| ft — oqova harorati | kirishda 60 °C gacha | 1,0 |
| ft — oqova harorati | 60 °C dan yuqori | 1,3 |
| fd — yog‘ zichligi | 0,94 g/sm³ gacha | 1,0 |
| fd — yog‘ zichligi | 0,94 g/sm³ dan yuqori | 1,5 |
| fr — yuvish vositalari | qo‘llanilmaydi | 1,0 |
| fr — yuvish vositalari | qo‘llaniladi | 1,3 |
| fr — yuvish vositalari | alohida holatlar, masalan, shifoxona oshxonalari | 1,5 |
Manba: EN 1825-2. Qs — oqovaning maksimal sarfi, l/s; ЖИР qatori bilan solishtirish uchun 1 l/s = 3,6 m³/soat.
ЖИР qatori tipo‘lchamlari
Nominal — m³/soatdagi hisobiy sarf; model eng yuqori sarf hisobi va EN 1825-2 tekshiruvidan keyin tanlanadi.
To‘liq xususiyatli tipo‘lcham qatorlari — liniyalar sahifalarida.
Yog‘ tutgich tanlash haqida ko‘p beriladigan savollar
Yog‘ tutgichni o‘rindiqlar soni bo‘yicha tanlasa bo‘ladimi?
Faqat taxminiy baho uchun. Oqovani zal emas, uskunalar hosil qiladi: o‘rindiqlari teng, lekin rakovina, idish yuvish mashinasi va qozonlari har xil ikki oshxona turli eng yuqori sarf beradi. Tanlov uchun uskunalar ro‘yxati kerak.
Yog‘ tutgichning NS ko‘rsatkichi nima va uni m³/soatga qanday o‘tkazish mumkin?
NS — EN 1825-2 bo‘yicha l/s dagi nominal o‘lcham: harorat, yog‘ zichligi va yuvish vositalari koeffitsiyentlarini hisobga olgan holda qurilma o‘tkazishi kerak bo‘lgan sarf. ЖИР qatori bilan solishtirish uchun NS 3,6 ga ko‘paytiriladi: NS 2 — bu 7,2 m³/soat.
Yog‘ tutgichni qanchalik tez-tez so‘rib olish kerak?
To‘lishiga qarab, kalendar bo‘yicha emas: to‘plash hajmlari har bir modelda ko‘rsatilgan — ЖИР-1 da 0,27 m³ yog‘ va 0,41 m³ cho‘kmadan ЖИР-50 da 10,8 va 24,5 m³ gacha. Dastlabki oylarda qatlam lyuk orqali o‘lchanadi va jadval tuziladi.
Yog‘ tutgichga hojatxonalar yoki yomg‘ir kanalizatsiyasini ulasa bo‘ladimi?
Yo‘q. Maishiy-fekal oqova qurilmada chiriydi, yomg‘ir suvi birdaniga keladi va to‘plangan yog‘ni tarmoqqa chiqarib yuboradi. Bu chiqishlar yog‘ tutgichdan keyin ulanadi.
Yog‘ tutgich suv tashkilotining yog‘lar bo‘yicha me’yorini ta’minlaydimi?
Gravitatsion qurilma erkin yog‘ning asosiy qismini ushlaydi, lekin yuvish vositalari emulsiyaga aylantirgan yog‘ undan to‘g‘ri o‘tib ketadi. Kommunal kanalizatsiyaga qabul qilish me’yori O‘zR VM 03.02.2010 dagi 11-sonli qarori bilan belgilangan; gravitatsiya beradiganidan chuqurroq tozalash kerak bo‘lsa, yog‘ tutgichdan keyin bosimli flotatsiya qo‘yiladi.
Mavzu bo‘yicha
Oshxona uskunalarini yuboring —
eng yuqori sarfni hisoblaymiz.
Rakovinalar, idish yuvish mashinalari, parokonvektomatlar va qozonlar ro‘yxati, ulanish nuqtasidagi kanalizatsiya belgisi va sizot suvlari sathi. Hisob, EN 1825-2 bo‘yicha tekshiruv va ЖИР tipo‘lchamini bepul qaytaramiz.
SARFNI HISOBLASH