
Sut zavodi va pishloqxona
oqovalarini tozalash.
Sut zavodi oqovasini tozalash kanalizatsiyaga tushmasligi kerak bo‘lgan narsalardan boshlanadi: zardob, mahsulot va konsentrlangan yuvish eritmalari. Qolgani — pH va harorati sakrab turadigan, emulsiyalangan yog‘ va oqsilli yuvish suvlari — zanjir bo‘yicha tozalanadi: yog‘ tutgich, pH korreksiyali tenglashtirgich, reagentli flotatsiya, biologiya, cho‘kmaga ishlov berish.
Nega zardobni tozalash inshootiga tashlab bo‘lmaydi
Zardob — oqova emas, pishloq va tvorog ishlab chiqarishning qo‘shimcha mahsuloti: laktoza, zardob oqsillari, mineral tuzlar. Organik yuklama bo‘yicha uni yuvish suvi bilan taqqoslab bo‘lmaydi va uning kichik ulushi ham inshootni ortiqcha yuklaydi: biologiya uddalay olmaydi, oqova achiydi, hid paydo bo‘ladi.
Shuning uchun zardob alohida yig‘iladi — o‘z quvuri orqali o‘z sig‘imiga — va chorvaga yem, qayta ishlash yoki olib ketish uchun beriladi. Tozalash inshooti zardobsiz oqovaga hisoblanadi va bu shart loyihaning dastlabki ma’lumotlariga yoziladi.
Xuddi shu tamoyil mahsulot siqib chiqarilgandan keyingi birinchi chayqash suvlari, bir mahsulotdan boshqasiga o‘tishdagi mahsulot va suv aralashmalari hamda avariyada to‘kilgan sutga ham tegishli. Sut zavodida mahsulot yo‘qotishlari ifloslanishning asosiy qismi: kanalizatsiyagacha yig‘ib olingan hamma narsani flotator bilan olish va havo puflagichlar bilan oksidlash shart bo‘lmaydi.
CIP-yuvish: pH sakrashlari qayerdan keladi va ular qanday so‘ndiriladi
Tanklar, quvurlar, pasterizatorlar va separatorlar CIP sikli bo‘yicha yuviladi: chayqash, issiq ishqorli eritma, chayqash, kislotali eritma, yakuniy chayqash. Bitta sikl davomida oqova issiq kuchli ishqorli holatdan nordon holatgacha o‘zgaradi, faol il esa bunday tebranishlarga chidamaydi.
Birinchi chora — zavodning o‘zida: eritmalarni qaytaradigan CIP stansiyasi faqat ishlatilgan qoldiqni tashlaydi, reagentlarni tejaydi va oqovani tozalash inshootiga yetmasdanoq tekislaydi. Eritmalarni almashtirishda konsentratlarni tashlash — pH cho‘qqilarining asosiy manbai.
Ikkinchisi — aralashtiriladigan tenglashtirgich: unda kislotali va ishqorli tashlamalar bir-birini qisman neytrallaydi, qoldig‘i pH datchigi bo‘yicha kislota yoki ishqor dozalab me’yorga keltiriladi. Hajm yuvish tashlamalarining soatbay grafigi bo‘yicha hisoblanadi. Aralashtirish yoki aeratsiyasiz sut oqovasi tez achiydi: laktoza sut kislotasiga aylanadi, pH tushadi, hid paydo bo‘ladi.
Yog‘ va oqsil: nega faqat yog‘ tutgich emas, flotator ham kerak
Oqovadagi sut yog‘i — asosan oqsil va yuvish vositalari barqarorlashtirgan mayda emulsiyalangan zarrachalar. Gravitatsion yog‘ tutgich qaymoq, sariyog‘ va tozalashdan keladigan erkin yog‘ni ushlab qoladi, lekin emulsiyani o‘tkazib yuboradi — bu jarayon fizikasi. Sexlar chiqishida u baribir kerak: o‘zi suzib chiqadigan yog‘ni oladi va yog‘ tenglashtirgichda qatlam bo‘lib to‘planishiga yo‘l qo‘ymaydi.
Emulsiyalangan yog‘, oqsil va mayda muallaq moddalarni reagentli bosimli flotatsiya (DAF) oladi: koagulyant va flokulyant ularni floklarga yig‘adi, erigan havo pufakchalari floklarni yuzaga olib chiqadi. Dozalar va ishchi pH haqiqiy oqovada sinov koagulyatsiyasi bilan tanlanadi. Flotator tenglashtirgichdan keyin qo‘yiladi: reagentli bosqich faqat sarf bir tekis va pH tekislangan holda barqaror ishlaydi.
Erigan laktoza va oqsilning bir qismi flotatsiyadan o‘tib ketadi. Shahar kanalizatsiyasiga tashlash uchun shu yetarlimi — buni qabul shartlari hal qiladi: Vazirlar Mahkamasining 03.02.2010 yildagi 11-sonli qarori va suvoqova korxonasining texnik shartlari; suv havzasiga yoki relyefga tashlash uchun biologiya kerak.
Biologik bosqich va cho‘kma
Biobosqich kubometr bo‘yicha emas, yuklama — BPK, KXE, azot va fosfor bo‘yicha hisoblanadi. Oson oksidlanadigan laktoza kislorod yoki ozuqa moddalari yetishmaganda ilning ipsimon bakteriyalar bilan ko‘pchishiga olib keladi — bu sut oqovalarining ma’lum muammosi. Shuning uchun aeratsiya zaxira bilan olinadi, aerotenk oldida selektor zonasi qilinadi yoki bosqich bioplyonkada (MBBR) bajariladi. Hisob — DWA-A 131 va ҚМҚ 2.04.03-19 bo‘yicha; me’yor qat’iy bo‘lsa, fosfor qo‘shimcha ravishda koagulyant bilan cho‘ktiriladi.
Flotoshlam — suvi ko‘p, yog‘li va oqsilli massa — tez chiriydi, uni to‘plab bo‘lmaydi. U va ortiqcha il quyuqlashtiriladi, shnekli suvsizlantirgich yoki filtr-pressda suvsizlantiriladi va olib ketiladi; cho‘kma qayerga borishi ishga tushirilgandan keyin emas, qurilishdan oldin hal qilinadi.
Sut zavodida namuna qanday olinadi
Sutkalik o‘rtacha namuna sut zavodida tenglashtirgich aynan hisoblanadigan cho‘qqilarni yashiradi. To‘liq ishlab chiqarish kuni davomida soatbay namuna olish kerak — yuvish sikllari bilan, joyida pH va haroratni o‘lchab va namuna olingan paytda CIP-yuvishning qaysi bosqichi borayotganini belgilab.
- Soatbay sarf — usiz konsentratsiyalarni yuklamaga aylantirib bo‘lmaydi.
- Har bir namuna bo‘yicha KXE, BPK, muallaq moddalar, yog‘lar, azot va fosfor — laboratoriyada.
- Birinchi chayqash suvlari, CIP eritmalari qoldiqlari va, hozircha tashlanayotgan bo‘lsa, zardobdan alohida namunalar.
- Namuna olingan kunlar uchun ishlab chiqarish jurnali: nima chiqarilgan, qancha sut qayta ishlangan, nima va qachon yuvilgan.
- Qayta ishlash mavsumiy bo‘lsa — eng yuqori mavsumda takroriy namuna olish.
Bundan nimani o‘zimiz qilamiz
Korpus qismini ishlab chiqaramiz: yog‘ tutgichlar, shishatolali plastikdan tenglashtirgichlar va alohida yig‘ish sig‘imlari (1 dan 500 m³ gacha, 50 m³ dan ortig‘i — korpuslar batareyasi), biobosqich korpuslari, PP/PVXdan obvyazka va uzellar, ramalar va maydonchalar. Dozalash stansiyalarini o‘zimiz yig‘amiz: rama, bak, obvyazka va shkaf — bizniki, dozalovchi nasoslar sotib olinadi, materiallar aniq reagentga qarab tanlanadi; flokulyant uchun — ikki kamerali ijro. pH datchiklari bilan boshqaruv shkafini sotib olingan komponentlardan yig‘amiz.
DAF flotatori, nasoslar, havo puflagichlar, diffuzorlar, aralashtirgichlar, datchiklar va cho‘kma suvsizlantirgichi sotib olinadi, ularning markalarini spetsifikatsiyada ochiq ko‘rsatamiz. Qurilish qismi odatda buyurtmachi zimmasida — bizning topshiriq va chizmalarimiz bo‘yicha.
Sut zavodi oqimlari: qaysi birini qayerga yo‘naltirish kerak
| Oqim | Tarkibida nima bor | Qayerga yo‘naltiriladi |
|---|---|---|
| Zardob | laktoza, oqsil, tuzlar | alohida yig‘ish: yem, qayta ishlash, olib ketish; tozalash inshootiga — yo‘q |
| Birinchi chayqash suvlari, o‘tishdagi aralashmalar | suyultirilgan mahsulot | yig‘ib qaytarish; aks holda — tenglashtirgichga dozalab |
| CIP eritmalari | ishqor, kislota, issiq suv | CIP stansiyasiga qaytarish; qoldig‘i — tenglashtirgichga |
| Sexlarni yuvish suvlari | emulsiyalangan yog‘, oqsil, muallaq moddalar, yuvish vositalari | yog‘ tutgich → tenglashtirgich → flotatsiya → biologiya |
| Sovitish suvi, kondensat | shartli toza, iliq | inshootni kattalashtirmaslik uchun alohida |
| Maishiy oqova | xo‘jalik-maishiy ifloslanish | flotatorni chetlab, biobosqichga yoki alohida LOIga |
Tarkib sifat jihatidan. Konsentratsiya va sarflar har bir zavodda o‘ziga xos — ularni namuna olish ko‘rsatadi.
Assortimentimizdan sxemaning korpus qismi
Bu uzellarni o‘zimiz ishlab chiqaramiz va yig‘amiz. Tipo‘lchamlar mo‘ljal uchun: tenglashtirgich va alohida yig‘ish sig‘imlari hajmi zavodingiz tashlamalari grafigi bo‘yicha hisoblanadi.
To‘liq xususiyatli tipo‘lcham qatorlari — liniyalar sahifalarida.
Sut zavodi oqovalari haqida ko‘p beriladigan savollar
Zardobni suv bilan suyultirib kanalizatsiyaga tashlasa bo‘ladimi?
Yo‘q. Suyultirish ifloslanish miqdorini kamaytirmaydi: inshootga o‘sha organika kattaroq hajmda keladi va inshootni kattaroq qurishga to‘g‘ri keladi. Shahar tarmog‘iga tushadigan yuklama ham o‘zgarmaydi. Zardob alohida yig‘ilib, foydalaniladi yoki olib ketiladi.
CIP-yuvishdan keyingi oqova nima bilan neytrallanadi?
Avvalo uning o‘zi bilan: tenglashtirgichda kislotali va ishqorli tashlamalar bir-birini qisman neytrallaydi. Qoldiq pH datchigi bo‘yicha kislota yoki ishqor bilan to‘g‘rilanadi, dozalash stansiyasi materiallari reagentga qarab tanlanadi. pH tebranishlarini tekislashning eng arzon usuli — eritmalarni CIP stansiyasiga qaytarish.
Nega sut zavodi oqovasi achiydi va hid chiqaradi?
Laktoza kislorodsiz tez kislotalarga bijg‘iydi: pH tushadi, hid paydo bo‘ladi, yog‘ tutgichda va sig‘im devorlarida yog‘ chiriydi. Tenglashtirgichni aralashtirish yoki aeratsiya qilish, yog‘ tutgichlarni muntazam tozalash va flotoshlamni olib ketish yordam beradi.
Oqova shahar kanalizatsiyasiga tashlansa, biologik tozalash kerakmi?
Har doim emas. Flotatsiyadan keyin oqova Vazirlar Mahkamasining 03.02.2010 yildagi 11-sonli qarori va suvoqova korxonasining texnik shartlaridagi qabul talablariga mos kelsa, biobosqich kerak bo‘lmasligi mumkin; mos kelmasa yoki oqova suv havzasiga tashlansa — kerak. Javobni dastlabki tozalashdan keyingi tahlil beradi, shuning uchun biobosqich uchun joyni darhol zaxiraga qoldirish oqilona.
Sut zavodi uchun tozalash inshootlari narxi qancha?
Narx kubometrlarga emas, yuklama va tozalash chuqurligiga bog‘liq: biologiya kerakmi, yuvishlar qanday tenglashtirgichni talab qiladi, cho‘kma qayerga ketadi. Zardobni alohida yig‘ish va CIP eritmalarini qaytarish loyihadan oldinoq inshootni sezilarli kichraytiradi. Tanlov va dastlabki hisobni bepul qilamiz.
Turdosh yechimlar va texnologiyalar
Yuvish grafigi va qayta ishlash
hajmini yuboring.
Nima ishlab chiqarasiz va sutkasiga qancha sut qayta ishlaysiz, CIP-yuvish grafigi, zardob bilan nima qilasiz, suv sarfi, bo‘lsa — oqova tahlili va oqova qayerga tashlanadi. Sxema, ifloslanish balansi va «o‘zimiz ishlab chiqaramiz / sotib olamiz» bo‘linishli uskunalar tarkibini qaytaramiz.
SXEMANI OLISH