SBR: davriy
ishlovchi reaktor.
SBR — davriy ishlovchi reaktor: to‘ldirish, aeratsiya, tindirish va tozalangan suvni to‘kish bitta sig‘imda bir vaqtda emas, navbat bilan boradi. Alohida tindirgich va il qaytarish nasoslari kerak emas, fazalar davomiyligi esa oqimga moslashadi, shuning uchun sxema kichik va notekis sarflar uchun qulay. Buning evaziga u ishonchli avtomatika, sathni aniq nazorat qilish va reaktorda tindirish ketayotgan paytda oqovani qayerga yo‘naltirish yechimini talab qiladi.
SBR qanday ishlaydi: bitta siklning besh fazasi
Oqimli sxemada oqova aerotenk va ikkilamchi tindirgichdan — ikki xil inshootdan o‘tadi. SBRda xuddi shu jarayonlar makonda emas, vaqtda ajratilgan: bitta sig‘im navbat bilan aerotenk, tindirgich va chiqarish uzeli vazifasini bajaradi. Sikl bir necha soat davom etadi va sutkada bir necha marta takrorlanadi; fazalarni kontroller vaqt, sath va kislorod bo‘yicha almashtiradi.
- To‘ldirish. Oqova oldingi sikldan qolgan il ustiga keladi. Bu vaqtda havosiz aralashtirilsa, oldingi sikldan qolgan nitratlar yangi oqova organikasi hisobiga gazsimon azotga aylanadi.
- Reaksiya. Aeratsiya va aralashtirish, jumladan navbatma-navbat: organika oksidlanadi, ammoniy nitratlarga aylanadi, aeratsiya tanaffuslarida nitratlar gazsimon azotga aylanadi.
- Tindirish. Havo va aralashtirgichlar o‘chirilgan, reaktorga oqim kelmaydi. Il to‘liq tinch holatda, oqimli tindirgichda cho‘kishga xalaqit beradigan oqimlarsiz cho‘kadi.
- To‘kish. Dekanter tiniqlashgan suvni yuqoridan, il qatlamiga tegmasdan va suzuvchi plyonkani ilashtirmasdan oladi.
- Kutish. Reaktor keyingi to‘ldirishni kutadi; shu fazada yoki tindirish oxirida ortiqcha il so‘rib olinadi.
SBR qayerda ustun
- Kichik va notekis sarflar: qishloqlar, maktablar, dam olish maskanlari, kechasi yoki dam olish kunlari oqim deyarli to‘xtaydigan obyektlar. Rejim inshootlarni qayta qurish bilan emas, sikllarni sozlash bilan o‘zgartiriladi.
- Azotni bitta sig‘imda chiqarish: aerob va anoksid sharoitlar vaqt bo‘yicha almashadi — alohida anoksid zona va nitratlarni ichki qaytarish nasoslarisiz.
- Ikkilamchi tindirgich va il qaytarish nasoslari yo‘q: il aylanib haydalmaydi, gidravlik cho‘qqida ilning tindirgichdan yuvilib chiqish xavfi ham yo‘q.
- MBBRga nisbatan to‘ldirgich va muallaqni ajratishning alohida bosqichi kerak emas: tindirgich vazifasini reaktorning o‘zi bajaradi.
SBRning zaif tomonlari va ular qanday bartaraf etiladi
Oqim doim keladi, reaktor esa uni har doim qabul qila olmaydi. Shuning uchun sikli siljitilgan ikkita reaktor yoki tindirish va to‘kish vaqtida oqovani yig‘ib turadigan bufer sig‘im qo‘yiladi. Reaktorning to‘siq bilan ajratilgan old zonasiga uzluksiz beriladigan sxemalar ham bor, lekin ular ham eng yuqori oqimga hisoblanadi.
Tozalangan suv to‘kish paytida ulushlab chiqadi va bu paytda sarf o‘rtachadan bir necha barobar yuqori bo‘ladi. SBRdan keyingi nasoslar, zararsizlantirish va tarmoqlar to‘kish sarfiga hisoblanadi yoki reaktordan keyin tozalangan suv uchun bufer sig‘im qo‘yiladi.
Ish to‘liq avtomatikaga bog‘liq: sath datchigi yoki klapan ishdan chiqsa, reaktor aeratsiya paytida to‘kishni boshlab, ilni chiqarib yuborishi mumkin. Shuning uchun muhim datchiklar zaxiralanadi, avariya qalqovichlari qo‘yiladi va qo‘lda boshqarish rejimi ko‘zda tutiladi. Havo puflagichlar siklning faqat bir qismida ishlaydi va butun kislorodni shu vaqt ichida berishi kerak, shuning uchun ular xuddi shunday yuklamadagi oqimli aerotenknikidan unumliroq bo‘ladi.
MBBR bilan taqqoslaganda SBR sxemasi gidravlik cho‘qqilarni yomonroq ko‘taradi — bir siklda qabul qilinadigan hajm cheklangan — va boshqarishda murakkabroq: MBBR oqimli va siklik mantiqsiz ishlaydi, garchi to‘ldirgich va muallaqni ajratish bosqichini talab qilsa ham.
SBR qanday hisoblanadi va hisob uchun nima kerak
Biologik qism aerotenk bilan bir xil metodika — DWA-A 131 bo‘yicha hisoblanadi: il yoshi, kislorodga ehtiyoj, denitrifikatsiya ulushi. Keyin sikl xususiyatlari hisobga olinadi: aeratsiya vaqti ulushi, sutkadagi sikllar soni, bir siklda ilga tegmasdan to‘kish mumkin bo‘lgan hajm, reaktorlar soni va bufer hajmi. Hisobiy sarflar va yuklamalar ҚМҚ 2.04.03-19 bo‘yicha qabul qilinadi.
SBR uchun soatlar bo‘yicha oqim grafigi ayniqsa muhim: bufer sig‘im va sikllar siljishi shunga bog‘liq. Undan tashqari oqova tarkibi — BPK, KXE, muallaq moddalar, ammoniy, fosfor, yog‘lar, pH, — qabul qiluvchi talablari va oqimdagi tanaffuslar haqida ma’lumot kerak: kechasi, dam olish kunlari, mavsum. Reaktordan oldin mexanik tozalash majburiy — panjara, qum tutgich, oshxona oqovalarida yog‘ tutgich.
Bundan nimani o‘zimiz qilamiz
Assortimentimizda seriyali SBR liniyasi yo‘q: reaktor obyekt uchun loyihalanadi. Shishatolali plastik reaktor va bufer sig‘im korpuslari, PP/PVXdan havo va suv beradigan ichki quvurlar, ramalar va xizmat ko‘rsatish maydonchalari — bizning ishlab chiqarish. Sikllar mantiqiga ega boshqaruv shkafini sotib olinadigan kontroller, datchiklar va chastota o‘zgartirgichlari asosida o‘zimiz yig‘amiz.
Sotib olinadigan uzellar — havo puflagichlar, diffuzorlar, aralashtirgichlar, nasoslar, sath va kislorod datchiklari, elektr yuritmali klapanlar; ularning markalarini spetsifikatsiyada ko‘rsatamiz. Montaj va ishga tushirish-sozlashni biz bajaramiz, qurilish qismini bizning topshiriq bo‘yicha odatda buyurtmachi olib boradi. Oqim bir tekis bo‘lsa, SBRni LOI BIO oqimli sxemasi bilan taqqoslab, sizning holatingizda qaysi biri soddaroq ekanini ko‘rsatamiz.
SBR avtomatikasi nimani nazorat qilishi kerak
| Nima nazorat qilinadi | Nima bilan | Ishdan chiqsa nima bo‘ladi |
|---|---|---|
| Reaktordagi sath | sath datchigi va avariya qalqovichlari | toshib ketish yoki il bilan birga to‘kish |
| Erigan kislorod | kislorod datchigi, havo puflagichning chastota o‘zgartirgichi | nitrifikatsiya bo‘lmaydi yoki elektr ortiqcha sarflanadi |
| Dekanter va klapanlar holati | elektr yuritmalarning chegaraviy o‘chirgichlari | aeratsiya paytida to‘kish, ilning chiqib ketishi |
| Fazalar davomiyligi | vaqt va sath bo‘yicha kontroller | il cho‘kishga ulgurmaydi, chiqishda loyqa suv |
| Bufer sig‘imdagi sath | sath datchigi | eng yuqori oqimda toshib ketish |
| Ortiqcha il | jadval bo‘yicha nasos, il hajmi nazorati | il qatlami dekanterga ko‘tariladi, muallaq modda chiqishi ortadi |
Datchiklar tarkibi va boshqaruv mantiqi loyiha bilan belgilanadi. Datchiklar, yuritmalar va kontroller sotib olinadi, boshqaruv shkafini o‘zimiz yig‘amiz.
SBR atrofidagi uzellar — assortimentimizdan
SBR reaktori obyekt uchun loyihalanadi, undan oldingi va keyingi uzellar esa tipik: mexanik tozalash, bufer sig‘imlar, oqovani uzatish va zararsizlantirish.
To‘liq xususiyatli tipo‘lcham qatorlari — liniyalar sahifalarida.
SBR haqida ko‘p beriladigan savollar
SBR oddiy aerotenkdan nimasi bilan farq qiladi?
Jarayonlar turli inshootlarda emas, bitta sig‘imda navbat bilan borishi bilan. Aerotenkka ikkilamchi tindirgich va ilni doimiy qaytarish kerak, SBR esa tindirish paytida o‘zi tindirgichga aylanadi. Biologiya va hisob metodikasi umumiy, rejim, avtomatika va chiqarish uskunasi farq qiladi.
SBR uchun ikkinchi reaktor kerakmi?
Oqova uzluksiz kelsa — sikli siljitilgan ikkinchi reaktor yoki reaktor oldida bufer sig‘im kerak. Qaysi biri foydaliroq, hisob ko‘rsatadi: bufer soddaroq, ikkita reaktor esa zaxira beradi — biriga xizmat ko‘rsatilayotganda ikkinchisi ishlashda davom etadi.
Elektr o‘chsa, SBR bilan nima bo‘ladi?
Sikl to‘xtaydi, oqim esa buferda yoki reaktorning o‘zida to‘planadi, shuning uchun bufer shu vaqtga ham hisoblanadi. Qisqa uzilishni il ko‘taradi, elektr qaytgach avtomatika siklni to‘g‘ri davom ettirishi kerak — bu ishga tushirish-sozlashda tekshiriladi. Uzoq uzilishda kislorodsiz il chiriydi, shuning uchun uzilishlar bo‘ladigan obyektlarga zaxira quvvat manbai kerak.
SBR maktab yoki mavsumiy dam olish maskaniga mos keladimi?
Ha, bu sxemaning kuchli tomonlaridan biri: oqim kam bo‘lsa, sikllar soni kamaytiriladi, qisqa tanaffuslarda esa il kamdan-kam aeratsiya bilan saqlab turiladi. Bir necha oylik tanaffusda il kuchli buziladi va mavsum oldidan qurilma rejimga qayta chiqariladi. Bunday jadval hisobga darhol kiritiladi.
SBR fosforni chiqaradimi?
Biologik yo‘l bilan — qisman, agar sikl boshida nitratsiz anaerob faza ushlab turilsa; buning uchun aniq boshqaruv va oqovada yetarli miqdorda oson oksidlanadigan organika kerak. Qat’iy me’yorda reagentli cho‘ktirish ishonchliroq: koagulyant aeratsiya oxirida reaktorga dozalanadi va fosfat ortiqcha il bilan chiqib ketadi.
Turdosh texnologiyalar va yechimlar
Oqim grafigini yuboring —
sikllarni hisoblaymiz.
Soatlar bo‘yicha sarf yoki hech bo‘lmaganda obyektning ish rejimi, oqova tahlili va u qayerga tashlanishi. Reaktorlar soni, bufer va uskunalar tarkibi bilan SBR sxemasini qaytaramiz — yoki nega bu yerda oqimli sxema soddaroq ekanini tushuntiramiz.
SIKLNI HISOBLASH