To‘qimachilik va bo‘yash
korxonalari oqovasini tozalash.
To‘qimachilik va bo‘yash korxonalari oqovasini tozalash — bir vaqtda bir nechta qiyinchilikka ega vazifa: oqova issiq, ishqorli, rangli, SFM, tuzlar va tolalar bilan. Sxema bosqichma-bosqich quriladi — tenglashtirish va sovitish, neytrallash, flotatsiya yoki tindirish bilan koagulyatsiya, biologiya, zarur bo‘lsa qo‘shimcha tozalash, — qaysi bosqich va reagentlar kerakligini esa aniq sexning bo‘yoqlari hal qiladi. Bu yerda eng qiyini — rang.
To‘qimachilik oqovasini nima qiyinlashtiradi
Pardozlash va bo‘yashning deyarli barcha operatsiyalari oqova beradi va har birining o‘z tarkibi bor — u quyidagi jadvalda. Vannalar zalp bilan tashlanadi, bo‘yoqlar partiyadan partiyaga o‘zgaradi, shuning uchun bunday oqova bitta namuna bo‘yicha baholanmaydi, tenglashtirishsiz esa keyingi birorta bosqich barqaror ishlamaydi.
O‘zbekiston to‘qimachilik klasterlari, jumladan Farg‘ona vodiysidagilari, paxtaga asoslangan, paxta esa ko‘pincha faol bo‘yoqlar bilan bo‘yaladi. Tozalash uchun bu eng noqulay sinf: tolaga birikmagan bo‘yoq suvda erigan holda qoladi, koagulyant floklarida yomon sorbsiyalanadi va aerob bakteriyalar tomonidan deyarli parchalanmaydi. Dispers, kub va oltingugurtli bo‘yoqlar oqovada asosan erimaydigan yoki kolloid holatda bo‘ladi va koagulyatsiya bilan osonroq olinadi; oltingugurtlilarning o‘z kamchiligi bor — biologiyadan oldin oksidlanadigan sulfidlar.
Bo‘yash oqovasini tozalash sxemasi nimalardan iborat
Reagentli va biologik bosqichlar tartibi qat’iy emas: eruvchan bo‘yoqlar ko‘p, erimaydiganlari kam bo‘lsa, biologiya oldinroq, reagentli bosqich esa undan keyin rang bo‘yicha qo‘shimcha tozalash sifatida qo‘yiladi. Buni sinovlar hal qiladi. Asosiy bosqichlar:
- Mayda teshikli elak yoki panjara nasoslarga o‘raladigan va diffuzorlarni to‘sadigan tola va tukni ushlaydi.
- Tenglashtirish va sovitish: aralashtiriladigan sig‘im sarf, pH, rang va haroratni tekislaydi; issiq tashlamalar issiqligini issiqlik almashtirgich orqali ishlab chiqarishga qaytarish mumkin.
- Neytrallash — datchik bo‘yicha kislota bilan pH korreksiyasi.
- Flotatsiya yoki tindirish bilan koagulyatsiya va flokulyatsiya muallaq moddalar, tolalar, erimaydigan bo‘yoqlar va organikaning bir qismini oladi; eruvchan bo‘yoqlar uchun — sinovlar bilan tanlangan maxsus rangsizlantiruvchi reagentlar.
- Biologiya shlixta, SFM va organik yordamchi moddalarni oksidlaydi; to‘qimachilik oqovasi maishiy oqovadan sekinroq oksidlanadi, shuning uchun il katta yoshda ishlaydi.
- Kerak bo‘lsa, rang va qoldiq organika bo‘yicha qo‘shimcha tozalash: faollashtirilgan ko‘mirda sorbsiya, oksidlash, membranali filtrlash.
Nega rang — tozalashning eng qiyin qismi
Bo‘yoqlar yorug‘lik, yuvish va oksidlanishga chidamli qilinadi — va aynan shu xususiyatlar ularni chiqarishga xalaqit beradi. Erigan faol bo‘yoq aerob bakteriyalar tomonidan deyarli parchalanmaydi va ilga faqat qisman sorbsiyalanadi, shuning uchun biologiyadan keyin oqova ko‘pincha rangli qoladi, oddiy koagulyantlar esa bunday bo‘yoqni yomon oladi. Rangsizlantiruvchi reagentlar, sorbsiya va oksidlash ishlaydi, lekin har bir usulning o‘z narxi bor: reagent, cho‘kma, ko‘mir yoki ozon.
Shuning uchun katalog bo‘yicha «tiniq suv» va’da qilmaymiz. Rang bo‘yicha natijani faqat bo‘yoqlaringiz bilan haqiqiy oqovani sinov tozalashdan keyin kafolatlash mumkin — laboratoriya stakanlarida, yirik obyekt uchun esa pilot qurilmada ham. Ranglilik talabini tashlash joyi belgilaydi: shahar kanalizatsiyasi uchun — suvoqova korxonasining qabul shartlari, suv havzasi uchun u qat’iyroq.
Rangni kamaytirishning eng arzon usuli — ishlab chiqarish tomonida: bo‘yashni optimallashtirish, vannalardan qayta foydalanish, konsentrlangan bo‘yash vannalarini yuvish suvlaridan alohida chiqarish.
Tuzlar, pH, harorat va SFM: oldindan nimani bilish kerak
Faol bo‘yoqlar bilan bo‘yash ko‘p tuz — osh tuzi yoki natriy sulfat — va soda talab qiladi. Tuzlarni koagulyatsiya ham, biologiya ham olmaydi: qancha kelgan bo‘lsa, shuncha tashlama bilan ketadi. Qabul qiluvchining quruq qoldiq, xloridlar yoki sulfatlar bo‘yicha talablari qat’iy bo‘lsa, tuzsizlantirish bosqichi — konsentratni utilizatsiya qilgan holda teskari osmos — kerak bo‘ladi, bu esa xarajatlarning boshqa darajasi. Buni loyihadan oldin aniqlash kerak.
Ishqor datchik bo‘yicha kislota bilan neytrallanadi, merserizatsiyaning konsentrlangan ishqori esa imkon qadar ishlab chiqarishga qaytariladi. Issiq vannalar biologiyadan oldin sovitiladi; shahar tarmog‘iga tashlashda ruxsat etilgan haroratni qabul shartlari belgilaydi. SFM ko‘pik hosil qiladi va aeratsiyaga xalaqit beradi, shuning uchun ko‘pik so‘ndirish va havo zaxirasi ko‘zda tutiladi.
Shishatolali plastik sig‘imlar ma’lum harorat va pH diapazoniga hisoblangan, shuning uchun issiq kuchli ishqorli oqova avval sovitiladi va qisman neytrallanadi.
Hisob uchun qanday ma’lumotlar kerak
To‘qimachilik oqovasi uchun texnologiyaga bog‘langan tahlil kerak. Keyin haqiqiy oqova namunalarida koagulyant, flokulyant, rangsizlantiruvchi reagent, ularning dozalari va pH tanlanadi — va shundan keyingina inshootlar hisoblanadi.
- Bo‘yoqlar va to‘qimachilik yordamchi moddalari ro‘yxati, xavfsizlik pasportlari bilan.
- Sex rejimi: operatsiyalar, smenadagi partiyalar, tashlanadigan vannalar hajmi va harorati, yuvish grafigi.
- Soatbay suv sarfi va eng ko‘p suv iste’mol qilinadigan sutka.
- Oqova tahlili — smena bo‘yicha o‘rtacha va xarakterli tashlamalar: KXE, BPK, muallaq moddalar, pH, harorat, ranglilik, SFM, quruq qoldiq, xloridlar, sulfatlar; oltingugurtli bo‘yoqlarda — sulfidlar, metallokompleks bo‘yoqlarda — og‘ir metallar.
- Oqova qayerga tashlanadi va suvning bir qismi qayta foydalanish uchun kerakmi.
Bundan nimani o‘zimiz qilamiz
Sig‘im va korpus qismini tayyorlaymiz: shishatolali plastikdan tenglashtirgichlar va oraliq sig‘imlar (1 dan 500 m³ gacha), koagulyatsiya va flokulyatsiya kameralari, tindirgich va biobosqich korpuslari, PP/PVXdan obvyazka va uzellar, ramalar va maydonchalar. Kislota, koagulyant, rangsizlantiruvchi reagent va ko‘pik so‘ndirgich uchun dozalash stansiyalarini o‘zimiz yig‘amiz: rama, bak, obvyazka va shkaf — bizniki, dozalovchi nasoslar sotib olinadi, materiallar reagentga qarab tanlanadi; flokulyant uchun — ikki kamerali ijro. pH datchiklari bilan boshqaruv shkafini sotib olingan komponentlardan yig‘amiz.
Elaklar, DAF flotatori, nasoslar, havo puflagichlar, diffuzorlar, aralashtirgichlar, issiqlik almashtirgichlar, qo‘shimcha tozalash uskunalari, membranalar, suvsizlantirgichlar va datchiklar sotib olinadi, markalarini ochiq ko‘rsatamiz. Qurilish qismi odatda buyurtmachi zimmasida — bizning topshiriq va chizmalarimiz bo‘yicha.
Pardozlash va bo‘yash operatsiyalari: oqovaga nima beradi
| Operatsiya | Oqovaga nima ketadi | Nimaga ta’sir qiladi |
|---|---|---|
| Shlixtani ketkazish | kraxmal yoki sintetik shlixta | organika (KXE) |
| Ishqorli qaynatish | ishqor, SFM, paxtaning mumi va pektinlari | yuqori pH va harorat, ko‘pik |
| Oqartirish | vodorod peroksid, kamroq gipoxlorit; ishqor | pH, qoldiq oksidlovchi ilni bo‘g‘adi |
| Merserizatsiya | konsentrlangan ishqor | juda yuqori pH; ishqor imkon qadar qaytariladi |
| Faol bo‘yoqlar bilan bo‘yash | gidrolizlangan bo‘yoq, tuz, soda | rang, tuzlar, pH |
| Dispers, kub, oltingugurtli bo‘yoqlar bilan bo‘yash | erimaydigan yoki kolloid bo‘yoq, dispergatorlar, qaytaruvchilar; oltingugurtlilarda — sulfidlar | rang, muallaq moddalar; sulfidlar ilga zaharli |
| Yuvish, sovunlash | SFM, bo‘yoq qoldiqlari | katta hajm, ko‘pik, rang |
| Gul bosish | quyuqlashtirgichlar, pigmentlar, mochevina | organika, azot, rang |
Tarkib sifat jihatidan, pardozlash ishlab chiqarishi texnologiyasi bo‘yicha. Konsentratsiyalar sex, bo‘yoqlar va rejimga bog‘liq — ularni tahlil ko‘rsatadi.
Assortimentimizdan sig‘im va stansiyalar
Tipo‘lchamlar mo‘ljal uchun: tenglashtirgich hajmi vanna va partiyalar tashlanish grafigiga, dozalash stansiyalari — sinov tozalash ko‘rsatadigan reagent va dozaga bog‘liq.
To‘liq xususiyatli tipo‘lcham qatorlari — liniyalar sahifalarida.
To‘qimachilik oqovasi haqida ko‘p beriladigan savollar
Bo‘yash sexi oqovasini rangsiz holgacha tozalash mumkinmi?
Texnik jihatdan — ha, lekin narx bo‘yoqlarga bog‘liq: erimaydigan bo‘yoqlar koagulyatsiya va flotatsiya bilan olinadi, eruvchan faol bo‘yoqlar rangsizlantiruvchi reagentlar, sorbsiya yoki oksidlashni talab qiladi. Natija va narxni faqat oqovangizni sinov tozalash ko‘rsatadi, shuning uchun «katalog bo‘yicha» kafolat bermaymiz.
Nega biologik tozalash rangni olmaydi?
Bo‘yoqlarning ko‘pchiligini aerob bakteriyalar parchalamaydi: ular ataylab chidamli qilinadi. Bo‘yoqning bir qismi ortiqcha il bilan chiqib ketadi, lekin eruvchan bo‘yoqlar biologiyadan o‘tadi, shuning uchun rang alohida bosqichda — undan oldin yoki keyin — olinadi.
Sex kecha-kunduz ishlasa, tenglashtirgich kerakmi?
Ha. Kecha-kunduz ishlaganda ham vannalar zalp bilan tashlanadi, bo‘yoqlar esa partiyadan partiyaga o‘zgaradi; tenglashtirgichsiz reagentli va biologik bosqichlar beqaror ishlaydi.
Tozalangan suvdan qayta foydalanish mumkinmi?
Qisman. Bo‘yash uchun yumshoq, rangsiz, tuzi kam suv kerak — bu biologiyadan keyin qo‘shimcha tozalash, filtrlash va konsentratni utilizatsiya qilgan holda teskari osmos demakdir. Yuvish va yordamchi ehtiyojlar uchun talablar yumshoqroq, suvni qaytarishni ulardan boshlash oqilona.
To‘qimachilik korxonasi uchun tozalash inshootlari narxi qancha?
Narx sarfdan ko‘ra ko‘proq bo‘yoqlar va tashlash talablariga bog‘liq: rang bo‘yicha qo‘shimcha tozalash kerakmi, oqovani tuzsizlantirishga to‘g‘ri keladimi, qancha cho‘kma hosil bo‘ladi va u qayerga olib ketiladi. Tanlov va dastlabki hisobni bepul qilamiz.
Turdosh yechimlar va texnologiyalar
Bo‘yoqlar ro‘yxati va sex
rejimini yuboring.
Qanday operatsiyalar va bo‘yoqlar, smenada nechta partiya, suv sarfi, bo‘lsa — oqova tahlili va oqova qayerga tashlanadi. Dastlabki sxema, reagent tanlash uchun namunalar ro‘yxati va «o‘zimiz ishlab chiqaramiz / sotib olamiz» bo‘linishli uskunalar tarkibini qaytaramiz.
SXEMANI MUHOKAMA QILISH