Shishatolali plastik, beton yoki po‘lat:
sig‘im va inshootlarni nimadan qilish.
Shishatolali plastik, beton yoki po‘lat — tanlovni «umuman mustahkamlik» emas, muhit va montaj hal qiladi: kanalizatsiyadagi vodorod sulfid, sizot suvi, ustdagi yuk va korpus kotlovanga qanday o‘rnatilishi. Sig‘im xizmat muddatini ko‘pincha materialdan ko‘ra montaj belgilaydi.
Korroziya: nega kanalizatsiyada beton va po‘lat zarar ko‘radi
Kislorodsiz oqovada sulfatni qaytaruvchi bakteriyalar vodorod sulfid hosil qiladi. U suv ustidagi havoga chiqadi — qabul kameralarida, KNSda, septiklarda, — devor va yopmalardagi kondensatda eriydi, boshqa bakteriyalar esa uni sulfat kislotagacha oksidlaydi. Kislota sement toshini yemiradi, shuning uchun beton mustahkamligini tubda emas, suv sathidan yuqorida yo‘qotadi; issiq iqlim jarayonni tezlashtiradi.
Po‘lat oqovada va nam gruntda zanglaydi, qoplamasining zaif joyi esa — shikastlanishlar: montajdagi chizilish yoki bo‘yalmagan chok korroziya to‘planadigan nuqtaga aylanadi. Katod himoyasi hisob, anodlar va nazoratni talab qiladi, kichik obyektlarda esa uni ko‘pincha olib boradigan odam yo‘q; zanglamas po‘lat oqovadagi xloridlarga qarab tanlanadi va u qimmat.
Shishatolali plastik elektrokimyoviy korroziyaga uchramaydi, lekin u ham universal emas: chidamlilikni smola belgilaydi. Izoftal poliefir smola maishiy oqovalar, neft mahsulotlari va tuproq namligiga chidaydi; kislota, ishqor, erituvchilar va issiq tashlamalar uchun chidamlilik tarkib bo‘yicha tekshiriladi.
Germetiklik, og‘irlik va montaj tezligi
Halqalar yoki bloklardan yig‘iladigan beton sig‘im — bu choklar, har bir chok esa tashqariga oqish yoki ichkariga sizot suvi kirishi mumkin bo‘lgan joy. Monolit beton qolip, gidroizolyatsiya va vaqt talab qiladi: beton loyiha mustahkamligini haftalab oladi, u 28 sutkalik yoshda me’yorlanadi. Po‘lat sig‘im joyida payvandlash va korroziyaga qarshi himoyani talab qiladi.
Shishatolali plastik korpus yaxlit, devorida choklar yo‘q, oqish jo‘natishdan oldin tekshiriladi: har bir korpusimiz 24 soat suv bilan to‘ldirilgan holda turadi. U yengil — ЖИР-3 262 kg, 20 m³ hajmli РЕЗ-20 745 kg keladi — va og‘ir texnikasiz o‘rnatiladi. Katta hajmlar batareya qilib yig‘iladi: 50 m³ dan ortiq РЕЗ — umumiy kollektorli bir nechta korpus, 500 m³ gacha o‘nta korpusda, tashishda negabaritsiz.
Suzib chiqish va ustdagi yuk
Suvga to‘yingan gruntdagi bo‘sh sig‘imni siqib chiqarilgan suv og‘irligiga teng kuch itaradi — botgan hajmning har kubometriga taxminan bir tonna. Beton sig‘im bu kuchning katta qismini o‘z og‘irligi bilan qoplaydi, shishatolali plastik esa deyarli qoplamaydi: yuqori suvda РЕЗ-20 ni 745 kg massasiga qarshi taxminan 20 t kuch itaradi. Shuning uchun yengil korpus hisob bo‘yicha plitaga ankerlanadi yoki betonlash bilan yuklanadi.
Sizot suvi qobiqqa tashqaridan bosim ham beradi. Halqasiz silliq shishatolali plastik qobiq korpus ustidagi 12–27 sm suvdayoq barqarorlikni yo‘qotadi; qattiqlik halqalari bilan qatorimiz korpuslarining kritik bosimi 70–73 kPa — taxminan 10 kPa beradigan bir metrli suv ustuniga yetti karra zaxira.
Transport o‘tadigan joyda korpus g‘ildirakni ko‘tarmasligi kerak: yukni korpusdan tashqarida gruntga tayanadigan temir-beton yuk tushirish plitasi qabul qiladi, lyuk esa EN 124 sinfi bo‘yicha tanlanadi — piyodalar zonasi uchun A15 va trotuar hamda yengil avtomobillar to‘xtash joylari uchun B125 dan qatnov qismi va har qanday transport to‘xtash joylari uchun D400 gacha; belgidagi raqam — kN dagi sinov yuki. Yuk tushirish plitasisiz lyuk sinfi qutqarmaydi: lyuk bardosh beradi, uning ostidagi korpus — yo‘q.
Xizmat muddatini montaj belgilaydi
Hech bir material noto‘g‘ri o‘rnatilgan sig‘imni qutqarmaydi. Shishatolali plastik uchun qoidalar qat’iy: tekis asos, hisob bo‘yicha ankerlash, teskari ko‘mish — qatlam-qatlam, toshsiz qum bilan zichlab, korpus suv bilan to‘ldirilgan holda, ichkaridagi bosim gruntni muvozanatlashi uchun. Devor yonidagi tosh va «samosvaldan» ko‘mish — deformatsiyalarning eng ko‘p uchraydigan sabablari.
Ventilyatsiya stoyagi ochiq bo‘lishi kerak: so‘rib olishda yopiq ventilyatsiya siyraklanish hosil qiladi va u qobiqni ezib qo‘yadi. Beton va po‘latning chidamlilik shartlari o‘zgacha — vodorod sulfid zonasida himoya, choklar sifati, ishlab turgan katod himoyasi. Shuning uchun materiallarni reklamadagi «xizmat muddati» bo‘yicha solishtirish ma’nosiz — bu muddatga erishish uchun nima qilish kerakligini solishtiring.
Beton yoki po‘lat qayerda o‘rinliroq
Beton juda katta hajmlar uchun, shahar miqyosidagi ochiq inshootlar — aerotenk va tindirgichlar uchun, sig‘im binoga o‘rnatilgan yoki ustidan og‘ir yuk ko‘targan joyda o‘rinli. Bunday sig‘imlarni buyurtmachining pudratchisi bizning chizmalarimiz bo‘yicha quradi, biz esa ichki uzellar, obvyazka va uskunalarni yetkazib, ishga tushirish-sozlashni bajaramiz.
Po‘lat qoplamasini ko‘zdan kechirish va yangilash mumkin bo‘lgan binodagi yer usti sig‘imlari, ramalar, maydonchalar va tayanchlar uchun o‘rinli; gruntga va vodorod sulfid muhitiga jiddiy himoyasiz uni tavsiya qilmaymiz.
Shishatolali plastik agressiv muhit, sizot suvi va montaj tezligi birga kelgan joyda yutadi: KNS, yog‘ tutgichlar, neft tutgichlar, qum tutgichlar, tenglashtirgichlar va bir necha yuz kubometrgacha LOI korpuslari.
Bundan nimani o‘zimiz qilamiz
Shishatolali plastik korpus va sig‘imlar — bizning ishlab chiqarish: izoftal poliefir smola, qattiqlik halqalari, laminatning Barkol bo‘yicha qattiqligi 35 dan kam emas — smola to‘liq qotganining ko‘rsatkichi, — har bir korpus jo‘natishdan oldin 24 soat gidrosinovdan o‘tadi. Laminat qalinligini diametr, chuqurlik va sizot suviga hisob belgilaydi; u har bir modelda ko‘rsatilgan.
Beton inshootlarni biz qurmaymiz: qurilish qismini buyurtmachi bizning topshiriq va chizmalarimiz bo‘yicha bajaradi. Mahsulot bilan o‘rnatish sxemasi, ankerlash hisobi va ko‘mish tartibini beramiz.
Shishatolali plastik, beton va po‘lat — taqqoslash
| Mezon | Shishatolali plastik | Beton | Po‘lat |
|---|---|---|---|
| Kanalizatsiyadagi korroziya | korroziyaga uchramaydi; chidamlilikni smola belgilaydi | suv sathidan yuqorida vodorod sulfid korroziyasi, himoya kerak | qoplama va katod himoyasi kerak |
| Germetiklik | yaxlit korpus, jo‘natishdan oldin sinov | yig‘ma elementlar choklari, monolit darzlari | payvand choklar va ularning himoyasi |
| Og‘irlik va montaj | yengil, og‘ir texnikasiz | og‘ir; monolit — qolip va mustahkamlik yig‘ish | joyida payvandlash va bo‘yash |
| Suzib chiqish | ankerlash yoki yuklash kerak | og‘irligi kuchning katta qismini qoplaydi | ankerlash kerak |
| Transport yuki | faqat yuk tushirish plitasi orqali | konstruksiya hisobi bo‘yicha | plita orqali yoki hisob bo‘yicha |
| Katta hajmlar | korpuslar batareyasi | istalgan hajmda joyida quriladi | yer usti rezervuarlari |
| Xizmat muddati nimaga bog‘liq | asos, ko‘mish, ankerlash | vodorod sulfid zonasidagi himoya | qoplama va katod himoyasi |
Taqqoslash sifat jihatidan, maishiy oqovalardagi yer osti sig‘imlari uchun; agressiv muhitlar uchun material tarkibga chidamliligi bo‘yicha tanlanadi.
Qatorimizdagi shishatolali plastik sig‘imlar
РЕЗ qatori — 1 dan 500 m³ gacha, 50 m³ dan ortig‘i — umumiy kollektorli korpuslar batareyasi; kritik bosim, massa va laminat har bir modelda ko‘rsatilgan.
To‘liq xususiyatli tipo‘lcham qatorlari — liniyalar sahifalarida.
Sig‘im materiali haqida ko‘p beriladigan savollar
Kanalizatsiya uchun qaysi biri uzoqroq xizmat qiladi — beton yoki shishatolali plastik?
Vodorod sulfid muhitida — shishatolali plastik: u korroziyaga uchramaydi, himoyasiz beton esa suv sathidan yuqorida yemiriladi. Lekin ikkalasining ham xizmat muddatini montaj belgilaydi: shishatolali plastik uchun — asos, ko‘mish va ankerlash, beton uchun — himoya qoplamasi va choklar sifati.
Sig‘im ustidan mashinalar yursa, qanday lyuk kerak?
EN 124 yuk sinfi bo‘yicha: qatnov qismi va har qanday transport to‘xtash joylari uchun — D400, trotuarlar va yengil avtomobillar to‘xtash joylari uchun — B125. Lekin lyuk sinfi faqat lyuk uchun javob beradi: transport ostidagi korpusni sig‘imga emas, gruntga tayanadigan temir-beton yuk tushirish plitasi himoya qiladi.
Shishatolali plastik sig‘imni betonlash kerakmi?
Har doim emas. Betonlash yoki plitaga ankerlash sizot suvlari yuqori bo‘lganda, beton qobiq esa grunt yuklari hisobi talab qilgan joyda kerak; yog‘ tutgichlarimizning asosiy ijrosi — yer osti, beton qobiqda. Qarorni sizot suvlari sathingiz bo‘yicha hisob beradi.
Qabul qilishda shishatolali plastik korpusni qanday tekshirish mumkin?
Qalinlik o‘lchagich bilan — laminat qalinligini pasport bilan solishtirib; Barkol qattiqlik o‘lchagichi bilan — smola qotishini, korpuslarimizda 35 dan kam emas; ko‘zdan kechirib — qatlamlanish, shimdirilmagan joylar va patrubkalar yonida darzlar yo‘qligini. Ishlab chiqaruvchi korpusni qanday gidrosinovdan o‘tkazishini ham so‘rang.
Nega KNSning beton qudug‘i ichkaridan yemiriladi?
Vodorod sulfid tufayli: devor va yopmadagi kondensatda bakteriyalar uni sement toshini eritadigan sulfat kislotaga aylantiradi. Shuning uchun suv sathidan yuqoridagi gumbaz va devorlar yemiriladi, tub esa butun qoladi; bunday betonni qoplama bilan himoyalaydilar yoki shishatolali plastik korpus bilan almashtiradilar.
Mavzu bo‘yicha
Hajm va sharoitni yuboring —
korpus va ankerlashni tanlaymiz.
Vazifa va muhit, hajm, ko‘mish chuqurligi, sizot suvlari sathi, ustidan transport. Model, suzib chiqish va grunt yuklariga hisob hamda o‘rnatish sxemasini qaytaramiz.
SIG‘IM TANLASH